Lumenjte po kthehen gjithnje e me shume ne atraksione turistike, jo vetem per kenaqesine vizuale dhe rekreative, por dhe si destinacione sportive. Mendoj se ceshtjeve qe keni ngritur mund t’i jap disa pika orientuese si me poshte:
Ndikimi i mbetjeve plastike në turizëm dhe rekreacion
Mbetjet plastike të dukshme përgjatë lumit Shkumbin dëmtojnë ndjeshëm jo vetem përvojën e turistëve, duke ulur kënaqësinë e aktiviteteve rekreative si shëtitjet, sportet ujore apo kampingu, por dhe pamjen vizive te brigjeve te lumenjve. Përveç ndikimit estetik, ato krijojnë perceptimin e mungesës së kujdesit ndaj mjedisit, duke ndikuar negativisht në imazhin e zonës si destinacion turistik të qëndrueshëm.
Roli i komunitetit në ruajtjen afatgjatë
Angazhimi dhe edukimi i komunitetit janë thelbësorë për ruajtjen e lumenjve. Përmes fushatave ndërgjegjësuese, aktiviteteve praktike të pastrimit dhe integrimit të temave mjedisore në shkolla, komuniteti jo vetëm që merr pjesë aktive, por bëhet edhe garant i ruajtjes afatgjatë të ekosistemeve ujore. Gjithmone duhet ndikuar ne kuptimin se lumi eshte jete per komunitetin qe jeton prane tij dhe si i tille duhet te kujdeset se pari vete komuniteti per ta ruajtur ate.
Bashkëpunimi ndërsektorial
Për të arritur rezultate të qëndrueshme ne mirembajtjen e cilesise se ujerave te lumit, është e domosdoshme të nxisim bashkëpunimin midis akademisë, bashkive, operatorëve të turizmit dhe OJQ-ve. Akademia ofron bazën shkencore permes studimeve per vleresimin dhe monitroimin e cilesise se ujit, bashkitë garantojnë zbatimin e politikave te ruajtjes dhe mbrojtjes se burimeve ujore, operatorët e turizmit sjellin perspektivën ekonomike, ndërsa OJQ-të kontribuojnë me ekspertizë dhe mobilizim të komunitetit.
Strategjia e financimit dhe angazhimit
Financimi mund të realizohet përmes kombinimit të fondeve publike, projekteve ndërkombëtare dhe partneriteteve me sektorin privat. Angazhimi i komunitetit mund të nxisë modele inovative si “adoptimi i segmenteve të lumit” nga shkolla, biznese apo grupe qytetarësh, duke siguruar monitorim dhe pastrim të vazhdueshëm.
Politikat dhe sfidat e menaxhimit
Politikat duhet të fokusohen në ndarjen e mbetjeve në burim, investimin në infrastrukturë riciklimi, vendosjen e stimujve ekonomikë për operatorët lokalë dhe forcimin e mekanizmave të monitorimit. Sfida kryesore mbetet koordinimi ndërinstitucional dhe sigurimi i burimeve të qëndrueshme financiare.
Shtrirja e metodologjisë në lumenj të tjerë**
Metodologjitë e propozuara për lumin Shkumbin mund të replikohen edhe në lumenj të tjerë si Vjosa apo Osumi, ku zhvillohen pothuajse te njejtat praktika sportive, duke u përshtatur sipas karakteristikave lokale. Kjo praktike e propozuar do të mundësonte krijimin e një modeli kombëtar për menaxhimin e mbetjeve plastike dhe zhvillimin e turizmit të qëndrueshëm përgjatë ekosistemeve ujore.
Ne kete kontekst do te ishte me vlere qe studime te fokusuara jo vetem ne metodologji menaxhimi te ndotjes se lumenjve, por dhe ne vleresim ekonomik te ketyre masave per shmangien e ndotjes apo zvogelimin e ndikimit negativ ne cilesine e ujerave te lumit Shkumbin, do te sillnin tek te gjithe aktoret rendesine e ruajtjes se lumit dhe perdorimin e tij te qendrueshem.
